Het wetboek van de Belgische nationaliteit bepaalt hoe de Belgische nationaliteit wordt toegekend of verkregen.

Toekenning van de Belgische nationaliteit gebeurt aan minderjarigen, waarbij deze zelf geen stappen dienen te ondernemen.

Verkrijging van de Belgische nationaliteit kan enkel voor meerderjarigen die hiervoor zelf de nodige stappen dienen de ondernemen. Indien één van de ouders de Belgische nationaliteit verkrijgt, geldt dit ook voor hun minderjarige kinderen (op voorwaarde dat de ouder niet uit het ouderlijk gezag werd ontzet).

• Een kind dat in België wordt geboren uit twee vreemde ouders wordt de Belgische nationaliteit toegekend, wanneer één ouder zelf in België is geboren, op voorwaarde dat deze ouder in de periode van 10 jaar vóór de geboorte van het kind minstens vijf jaar zijn wettelijke hoofdverblijfplaats in België heeft gehad (idem bij adoptie).
  

• Vooraleer een in België geboren kind met een vreemde nationaliteit de leeftijd van 12 jaar heeft bereikt, kunnen beide ouders samen vragen om de Belgische nationaliteit aan dit kind toe te kennen. De ouders moeten op het ogenblik van de verklaring tenminste tien jaar hun wettelijke hoofdverblijfplaats in België hebben en het kind sedert de geboorte. Minstens één van de ouders moet bovendien toegelaten of gemachtigd zijn tot een verblijf van onbeperkte duur in het Rijk.
  

Een vreemdeling die de leeftijd van 18 jaar bereikt heeft, kan op eigen verzoek de Belgische nationaliteit verkrijgen in de volgende gevallen:

• geboren in België en er sedert de geboorte zijn wettelijke hoofdverblijfplaats hebben;
• een ouder of adoptant op het tijdstip van de verklaring de Belgische nationaliteit bezit voor zover de adoptie gevolgen had voordat de geadopteerde 18 jaar of ontvoogd was;
• sedert ten minste zeven jaar zijn wettelijk hoofdverblijf in België hebben, en op het tijdstip van de verklaring gemachtigd of toegelaten zijn tot een verblijf van onbeperkte duur in het Rijk of toegelaten zijn om er zich te vestigen.

• Het huwelijk van een buitenlander met een Belg brengt niet automatisch een wijziging in de nationaliteit teweeg. Wanneer de buitenlandse echtgenoot gedurende tenminste drie jaar wettelijk in België samen met zijn Belgische partner verblijft, kan hij de Belgische nationaliteit aanvragen. De buitenlandse echtgenoot, die gedurende drie jaar een verblijfsvergunning bezit met een geldigheidsduur van méér dan drie maanden, kan reeds na “zes maanden samenwonen als gehuwden” met zijn Belgische partner een aanvraag indienen.

• Om de naturalisatie te kunnen aanvragen moet de belanghebbende ten volle achttien jaar oud zijn en sedert ten minste drie jaar zijn hoofdverblijf in België hebben gevestigd; deze termijn wordt verminderd tot twee jaar voor een erkend vluchteling.
  Verblijf in het buitenland kan met verblijf in België gelijkgesteld, wanneer de aanvrager bewijst dat hij gedurende de vereiste periode door een werkelijke band met België verbonden is geweest. Het verzoek om naturalisatie is een gunstmaatregel en wordt gericht aan:
  De Kamer van volksvertegenwoordigers
  Dienst Naturalisaties
  Leuvenseweg 48
  1000 Brussel
  
  
• Ieder meerderjarig persoon, die de Belgische nationaliteit heeft verloren anders dan door een vervallenverklaring, kan een verklaring afleggen om de Belgische nationaliteit te herkrijgen. Hij dient dan gedurende tenminste 12 maanden die aan de verklaring voorafgaan zijn wettelijke hoofdverblijfplaats in België te hebben.

• verblijfskaart
• een recent, gelegaliseerd en vertaald afschrift van de geboorteakte
• een recent, gelegaliseerd en vertaald afschrift van de huwelijksakte (Art. 16)
• een recent afschrift van afstand van de Belgische nationaliteit (Art. 24)